Auteur(s)
Jean Gerson (1363-1429) ; Thomas d'Aquin (1225-1274) ; Augustin, saint (0354-0430), évêque d'Hippone ; Jean Nider (1380-1438)
Volume de 102 feuillets de papier, imprimés et manuscrits. Les pièces manuscrites sont copiées à longues lignes, dans une cursive du XVe siècle, possiblement d'une seule main.
CONTENU
Recueil factice de 6 pièces manuscrites et imprimées.
_1°, f. 1-16 : copie manuscrite d'extraits du traité de J. Gerson sur la chasteté et les pollutions nocturnes.
_2°, f. 17-24v : Johannes GERSON, De simonia. Add: De probatione spirituum; De eruditione confessorum; De remediis contra recidivum peccandi – <a href="https://digital.ub.uni-duesseldorf.de/ink/content/titleinfo/2402406" target="_blank">[Köln : Ulrich Zell, inter 1467 et 1472]</a>. – ISTC ig00267000. GW 10827. H 7707*. Pell 5229. Goff G 267. BMC I 184.
_3°, f. 25-64 : copie manuscrite d'extraits de plusieurs traités :
__a. f. 25-29 : De primo precepto decalogi, c. 9 « Circa decalogum etiam ...», Dans la marge inf. du f. (25r) : «Ex morali lepra M. Jo. Nyder, c. 9».
__b. f. 29-42v : JEAN GERSON, Tractatus de diversis Dyaboli temptationibus. Après l'explicit, mention par la même main de deux citations signalées par "nota" en marge. « Anselmus abbas audivit vocem dicere sibi : Tace, fuge, quiesce. Hee sunt radices minime peccandi. » « Bernardus autem dicit sic : Nil aliud docet me tota scriptura nisi religionem amare, unitatem servare et caritatem habere. »
__c. f. 43-47 : JEAN GERSON, Questio de custodia lingue.
__d. f. 47-49 : Sermo contra infidelitatem.
__e. f. 49v-50v : Dialogus inter Bonum et Malum super quem positum in mortis agone.
__f. f. 51-62v : JOHANNES GERSON, Tractatus pro devotis simplicibus qualiter discrete et caute habere debeant in suis exercitiis « Incipit tractatus venerabilis magistri Johannis Gerson cancellarii Parisiensis pro devotis simplicibus qualiter se in suis exercitiis discrete et caute habere habent. . Deus vult ut sit rationabilem obsequium nostrum ... (titre final) Explicit tractatus pro devotis simplicibus qualiter discrete et caute habere debeant in suis exercitiis editus a venerabili magistro Johanni Gerson cancellario. .»
_4°, f. 65-80v : Aurelius AUGUSTINUS, S. De Fuga mulierum ; De Continentia ; De Contemptu mundi. – <a href="https://tudigit.ulb.tu-darmstadt.de/trefferliste/detailseite?tx_dlf%5Bid%5D=5754&tx_dlf%5Bpage%5D=1&cHash=a35b7affa86cea359f26efac697f8cf1" target="_blank">[Köln : Ulrich Zell, circa 1470]</a>. Incomplet du 1er cahier, ISTC ia01279000. GW 2955. HC 1962. Pell 1476. CIBN A 733. Goff A-1279.
_5°, f. 81-96v : THOMAS de AQUINO, De Vitiis et virtutibus numero quaternario procedens, sive Quaternarius. – <a href="https://tudigit.ulb.tu-darmstadt.de/trefferliste/detailseite?tx_dlf%5Bid%5D=14383&tx_dlf%5Bpage%5D=1&cHash=df4ca3fe2bdd623140dedcaf18b333c0" target="_blank">[Köln : imprimeur de Dictys HISTORIA TROJANA (GW 8324) (=Arnold Therhoernen), circa 1471]</a>. – ISTC it00337800. GW M46579. C 551. Pell 990. CIBN T-211. Goff T-342.
_6°, f. 97-102v. : copie manuscrite intitulée “Secuntur partes hominis ad se cognoscendum si orationis partes cognoscuntur”, les f. 97-102 sont déchirés.
DÉCOR
Seule la seconde pièce, a reçu des éléments de rubrication : initiales de couleur au début du texte, pieds-de-mouche rubriqués, initiales rehaussées de bistre.
RELIURE
XVIIe siècle ?, parchemin ivoire, dos à 4 nerfs.
PROVENANCE
Ancienne cote de Saint-Bertin.
BIBLIOGRAPHIE
_Institut de recherche et d'histoire des textes (IRHT-CNRS), <a href="http://saint-bertin.irht.cnrs.fr/site/php/notice.php?id=Saint-Omer394&catalogue=st-omer" target="_blank">«Notice de Saint-Omer, Bibliothèque d'agglomération de Saint-Omer, 394»</a>, dans Stutzmann Dominique (dir.), Saint-Bertin : centre culturel du VIIe au XVIIIe siècle, 2016. ; 15e siècle ; 1460 ; 1475 ; Titre latin : De cognitione castitatis et pollutionibus diurnis ; Titre latin : De Simonia. Add: De probatione spirituum; De eruditione confessorum; De remediis contra recidivum peccandi ; Titre latin : De morali lepra ; Titre latin : De Fuga mulierum ; Titre latin : De Continentia ; Titre latin : De Contemptu mundi ; Titre latin : De Vitiis et virtutibus numero quaternario procedens, sive Quaternarius ; Titre latin : Secuntur partes hominis ad se cognoscendum si orationis partes cognoscuntur ; Cote ancienne : 706 (Saint-Bertin)
Jean Gerson (1363-1429) ; Thomas d'Aquin (1225-1274) ; Augustin, saint (0354-0430), évêque d'Hippone ; Jean Nider (1380-1438). "Recueil," L'Armarium, consulté le 19 août 2026, https://oai.spontaneit.fr/notice/307565.